twierdzenie sprzeczne do innego sądu coś przeciwnego
wg Kanta jeden z dwóch sprzecznych, równorzędnych sądów odnoszących się do tego samego metafizycznego zagadnienia
filoz.
wg Hegla drugie stadium dialektycznego rozwoju rzeczywistości przez triady
filoz.
środek stylistyczny polegający na zestawieniu obok siebie w utworze dwóch przeciwstawnych znaczeniowo wyrażeń w jedną całość treściową, celem wywołania silniejszej ekspresji